Main Menu

Jak obniżyć koszt zatrudnienia bez cięcia wynagrodzeń?

Koszt zatrudnienia można obniżyć bez zmniejszania pensji przede wszystkim na dwa sposoby: ograniczając wydatki, które nie są wynagrodzeniem, oraz lepiej wykorzystując opłacony czas pracy. W praktyce oznacza to sprawdzenie dostępnych dofinansowań, zmniejszenie liczby nadgodzin i przestojów, a także inwestowanie w umiejętności, które ograniczają błędy lub potrzebę ponownej rekrutacji. Nie każdy z tych działań obniży miesięczny rachunek za płace. Część pozwoli natomiast wykonać więcej pracy przy niezmienionym koszcie zespołu.

Co naprawdę składa się na koszt zatrudnienia?

Pensja jest największą, ale nie jedyną pozycją w kosztach pracy. Firma ponosi również obowiązkowe koszty związane z zatrudnieniem oraz wydatki na szkolenia, organizację pracy czy rekrutację. Według GUS przeciętny miesięczny koszt pracy przypadający na jednego zatrudnionego w Polsce wyniósł w 2024 r. 10 736 zł. Wynagrodzenia stanowiły 78,8% tej kwoty. To dane dla całej gospodarki, a nie wzór na koszt konkretnego etatu — struktura wydatków zależy od firmy i rodzaju pracy.

Warto też rozróżnić koszt zatrudnienia osoby od kosztu wykonania zadania, obsłużenia klienta czy wytworzenia produktu. Jeśli zespół otrzymuje te same pensje, lecz dzięki lepszej organizacji poświęca mniej czasu na poprawianie błędów, koszt zatrudnienia pozostaje podobny, ale koszt wykonanej pracy może spaść. Gdy firma uzyska dofinansowanie do wydatku, który i tak planowała ponieść, może zmniejszyć również bezpośrednie obciążenie budżetu.

Nie należy przy tym traktować składek i podatków jak dowolnego zapasu oszczędności. Podawany czasem klin podatkowy obejmuje obciążenia pracownika i pracodawcy w określonym modelu gospodarstwa domowego. Nie pokazuje, ile firma może legalnie „odzyskać”, zmieniając sposób rozliczania zatrudnienia.

Zacznij od rachunku kosztów, nie od szukania cięć

Przed zmianą grafiku lub zakupem szkolenia sprawdź, skąd bierze się koszt w Twojej firmie. Samo zestawienie pensji i składek nie wystarczy, jeśli regularnie pojawiają się nadgodziny, powtarzalne reklamacje albo stanowiska, na których pracownicy czekają na zadania. Przydatne jest miesięczne porównanie wydatków z liczbą godzin faktycznie przepracowanych i z efektami pracy.

Do takiego rachunku warto zebrać cztery grupy informacji:

  • koszty wynagrodzeń, obowiązkowych obciążeń oraz nadgodzin;
  • czas opłacony i czas faktycznie przepracowany, z uwzględnieniem nieobecności;
  • wydatki na rekrutację, wdrożenie i szkolenia;
  • straty związane z przestojami, poprawkami i reklamacjami.

Różnica między godzinami opłaconymi a przepracowanymi ma znaczenie dla kosztu godziny rzeczywistej pracy. Nie oznacza to jednak, że rozwiązaniem jest ograniczanie uprawnień pracowniczych. Chodzi o zrozumienie, ile pracy firma może wykonać w dostępnych godzinach i gdzie traci czas z powodów organizacyjnych.

Przy analizie nie kończ na jednej średniej dla całej firmy. W dziale obsługi problemem mogą być nadgodziny w godzinach największego ruchu, a w innym zespole — przestoje spowodowane czekaniem na decyzję lub materiały. Każda sytuacja wymaga innego działania. Dzięki temu łatwiej uniknąć pozornej oszczędności, na przykład ograniczenia szkolenia, po którym liczba kosztownych błędów jeszcze wzrośnie.

Dopasuj organizację pracy do rzeczywistego obciążenia

Jeżeli nadgodziny powtarzają się w tych samych dniach, a w innych godzinach zespół ma mniej zajęć, warto najpierw sprawdzić rozkład zadań. Przesunięcie części prac, lepsze planowanie zmian lub wcześniejsze przygotowanie materiałów może zmniejszyć potrzebę pracy po godzinach bez zmiany wynagrodzenia zasadniczego. Nie każdy przestój da się jednak usunąć: w niektórych rolach gotowość do obsłużenia klienta jest częścią pracy.

Podobnie jest z elastycznym harmonogramem. Może pomóc firmie obsadzić godziny największego popytu, a pracownikom łatwiej pogodzić pracę z obowiązkami prywatnymi. Warunkiem jest dopasowanie rozwiązania do charakteru stanowiska. Inaczej planuje się zmianę w punkcie obsługi, a inaczej zadania, które można wykonać w różnych porach dnia.

Zmiany grafiku trzeba wprowadzać zgodnie z prawem pracy i z uwzględnieniem sytuacji zespołu. Przewidywalny harmonogram sam w sobie ma wartość: pracownikom łatwiej zaplanować życie poza pracą, a firmie utrzymać ciągłość działania. Oszczędność nie powinna więc polegać na przerzucaniu na zatrudnionych kosztu niepewnego planowania.

Oprócz grafiku przyjrzyj się przepływowi zadań. Jeśli pracownik musi kilkakrotnie wprowadzać te same dane, czeka na akceptację drobnej sprawy albo poprawia zlecenia z niepełnymi informacjami, firma płaci za czas, który nie przybliża jej do wyniku. Uproszczenie procedury, czytelne przekazanie zadania lub uporządkowanie odpowiedzialności bywa bardziej użyteczne niż zwiększanie tempa pracy.

Sprawdź dofinansowanie do wynagrodzeń z PFRON

Jeśli zatrudniasz osobę z niepełnosprawnością, sprawdź warunki dofinansowania jej wynagrodzenia z PFRON. Takie wsparcie może zmniejszyć wydatek ponoszony przez pracodawcę, nie obniżając pensji pracownika. Nie jest jednak automatyczną dopłatą do każdego etatu — znaczenie mają między innymi uprawnienie do wsparcia, stopień niepełnosprawności, poniesione koszty płacy oraz zasady rozliczenia pomocy.

PFRON podaje miesięczne kwoty bazowe dofinansowania: 2760 zł przy znacznym, 1550 zł przy umiarkowanym i 575 zł przy lekkim stopniu niepełnosprawności. W określonych przypadkach kwoty mogą być wyższe. Jednocześnie dofinansowanie nie może przekroczyć 75% poniesionych kosztów płacy u pracodawcy prowadzącego działalność gospodarczą albo 90% u pracodawcy, który takiej działalności nie prowadzi. Kwota bazowa nie oznacza więc gwarantowanej wypłaty w tej wysokości.

Najrozsądniej sprawdzić uprawnienia i sposób rozliczenia dla konkretnej osoby, zanim uwzględnisz dopłatę w budżecie. Jeśli na te same koszty płacy firma otrzymuje już inną pomoc, ma to znaczenie przy ustalaniu należnego wsparcia. Dofinansowanie nie powinno też zastępować oceny, jakich warunków pracy i ewentualnych dostosowań potrzebuje pracownik.

Finansuj potrzebne szkolenia z Krajowego Funduszu Szkoleniowego

Krajowy Fundusz Szkoleniowy, czyli KFS, pomaga finansować kształcenie ustawiczne pracowników i pracodawców. Zgodnie z informacją ministerstwa środki mogą pokryć do 80% kosztów kształcenia, a w przypadku mikroprzedsiębiorcy — do 100%, z obowiązującym limitem na uczestnika. Dostępność pieniędzy oraz szczegółowe warunki zależą od naboru prowadzonego przez właściwy urząd pracy.

Dofinansowanie ma największy sens wtedy, gdy szkolenie odpowiada na konkretny problem. Jeżeli reklamacje wynikają z błędów przy obsłudze określonego procesu, rozwój tej umiejętności może ograniczyć czas poświęcany na poprawki. Jeśli tylko jedna osoba potrafi wykonać ważne zadanie, przeszkolenie kolejnego pracownika może zmniejszyć ryzyko przestoju podczas jej nieobecności. Sam udział w kursie nie daje jeszcze oszczędności — liczy się to, czy nowe kompetencje zostaną wykorzystane w pracy.

Przed złożeniem wniosku określ, czego pracownik ma się nauczyć i po czym poznasz, że szkolenie pomogło. Możesz obserwować na przykład liczbę poprawek, czas wykonania zadania lub to, czy zespół radzi sobie bez stałej pomocy jednej osoby. Następnie sprawdź terminy, priorytety i dokumenty wymagane w lokalnym naborze KFS. Pozwala to uniknąć planowania wydatku w oparciu o środki, których firma jeszcze nie otrzymała.

Ogranicz koszt rotacji, zanim trzeba będzie ponownie rekrutować

Odejście pracownika oznacza nie tylko konieczność znalezienia następcy. Firma poświęca czas na rekrutację, przekazanie obowiązków i wdrożenie, a nowa osoba potrzebuje czasu, by samodzielnie wykonywać zadania. Dlatego poprawa sposobu wdrażania i utrzymanie doświadczonych pracowników może obniżać koszt działania zespołu bez ingerencji w pensje.

Przyjrzyj się zwłaszcza powtarzającym się powodom odejść lub trudności w pierwszych tygodniach pracy. Jeśli nowa osoba nie ma jasnych instrukcji, opiekuna ani dostępu do potrzebnych informacji, wdrożenie się wydłuża. Jeśli problemem jest nieprzewidywalny grafik, kolejna rekrutacja bez zmiany organizacji pracy może szybko doprowadzić do tej samej sytuacji.

Warto też uważać na rozwiązania, które obniżają koszt tylko na papierze. Zmiana rodzaju umowy wyłącznie po to, by ograniczyć obciążenia, nie zastąpi poprawy organizacji pracy. Forma współpracy powinna odpowiadać temu, jak praca jest rzeczywiście wykonywana, oraz obowiązującym przepisom. Trwalszy efekt daje ustalenie, które wydatki można sfinansować z zewnątrz, a które godziny i zasoby firma może wykorzystać lepiej — bez pogarszania warunków zatrudnienia.

Przeczytaj również:






Comments are Closed